De €38-regel: wat betekent dit voor opdrachtgevers die freelancers inhuren?

Een nieuwe Nederlandse wet versterkt de positie van lager betaalde freelancers die erkenning als werknemer zoeken. Vanaf 31 december 2026 kunnen zij zich beroepen op een wettelijk rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst op basis van hun uurtarief.

Zodra een werkende zich op dit rechtsvermoeden beroept, moet de opdrachtgever aantonen dat de arbeidsrelatie geen arbeidsovereenkomst is. Als de opdrachtgever het rechtsvermoeden niet kan weerleggen, kan de werkende aanspraak maken op de bescherming die bij het werknemerschap hoort, waaronder loondoorbetaling bij ziekte en ontslagbescherming.

Voor opdrachtgevers ligt het praktische belang in de gewijzigde bewijspositie. Opdrachtgevers die lager betaalde freelancers inzetten, moeten kunnen onderbouwen waarom hun samenwerking als zelfstandig werk kwalificeert.

In toelichtingen van de regering en in parlementaire stukken wordt gesproken over €38 per uur, met 1 januari 2026 als peildatum. De wet voorziet echter in indexering. Het bedrag moet daarom altijd in samenhang met de bijbehorende peildatum worden gelezen.

De gepubliceerde wet bevat een basisbedrag van €36, voorziet in aanpassing overeenkomstig het wettelijke indexeringsmechanisme voor het minimumloon en schrijft voor dat het eerste toepasselijke bedrag bij ministeriële regeling wordt vastgesteld. De wettekst omvat bovendien vergoedingen die gelijk zijn aan of lager zijn dan de toepasselijke grens, en niet uitsluitend vergoedingen die daar strikt onder liggen.

Opdrachtgevers moeten daarom bij de beoordeling van een opdracht controleren welk bedrag formeel van toepassing is. Het veelgebruikte bedrag van €38 is nuttig ter voorbereiding, maar mag niet als een permanente wettelijke grens worden beschouwd.

Het rechtsvermoeden is weerlegbaar. Het verandert wie de juridische positie moet onderbouwen, maar vervangt niet de onderliggende beoordeling of sprake is van een arbeidsovereenkomst.

De toelichting van de regering aan het parlement bevestigt dat de inhoudelijke beoordeling blijft plaatsvinden op grond van artikel 7:610 van het Burgerlijk Wetboek. Een werkende beroept zich op het rechtsvermoeden, waarna de opdrachtgever bewijs kan aandragen dat sprake is van zelfstandig werk.

Dat bewijs moet betrekking hebben op de werkelijke arbeidsrelatie. Relevante omstandigheden zijn onder meer de organisatie van het werk en de werktijden, organisatorische inbedding, verplichtingen tot persoonlijke uitvoering, beloning, commercieel risico en ondernemerschap. Het Deliveroo-arrest van de Hoge Raad vereist dat deze omstandigheden in onderlinge samenhang worden beoordeeld.

Een overeenkomst van opdracht waarin iemand als freelancer wordt aangeduid, vormt daarom slechts een deel van het geheel. De voorwaarden moeten overeenkomen met de manier waarop de opdracht daadwerkelijk wordt uitgevoerd.

Een tarief boven de grens bewijst geen zelfstandigheid. Het betekent dat dit specifieke, op het uurtarief gebaseerde rechtsvermoeden niet kan worden ingeroepen. Een werkende kan op grond van het gewone juridische kader nog steeds aanvoeren dat de arbeidsrelatie een arbeidsovereenkomst is.

Een hoger betaalde professional kan bijvoorbeeld nog steeds binnen de managementstructuur van een opdrachtgever en onder diens gezag werken. Omgekeerd kan een lager betaalde freelancer zelfstandig opereren, al kan de opdrachtgever het rechtsvermoeden moeten weerleggen wanneer daarop een beroep wordt gedaan.

De regering licht in de memorie van toelichting uitdrukkelijk toe dat de maatregel de inhoudelijke kwalificatieregels ongewijzigd laat. Het tarief beïnvloedt de bewijspositie en creëert geen afzonderlijke categorie van wettelijk goedgekeurde freelanceopdrachten.

Het afspreken van een vaste prijs voor een opdracht voorkomt niet noodzakelijk dat een beoordeling op basis van het uurtarief plaatsvindt.

De memorie van toelichting, paragrafen 4.4.2 en 4.4.3, beschrijft hoe de aan arbeid toe te rekenen vergoeding wordt berekend: rechtstreeks aan de opdracht toe te rekenen kosten worden van de overeengekomen prijs afgetrokken, waarna het resterende bedrag wordt afgezet tegen de relevante gewerkte uren. Deze uren kunnen ook voorbereiding omvatten die rechtstreeks met de opdracht samenhangt. Algemene bedrijfskosten worden anders behandeld dan kosten die specifiek aan de opdracht zijn verbonden.

Neem als voorbeeld een opdracht met een overeengekomen prijs van €900, €100 aan rechtstreeks toerekenbare materiaalkosten en 25 relevante gewerkte uren. Onder die aannames bedraagt de vergoeding voor arbeid €800, wat overeenkomt met €32 per uur.

Dit voorbeeld laat zien waarom alleen het factuurtotaal onvoldoende kan zijn. Een duidelijke registratie van de overeengekomen prijs, relevante kosten en bestede tijd kan partijen helpen de berekening toe te lichten.

Het rechtsvermoeden werkt binnen het civiele recht tussen de werkende en de opdrachtgever. De regering licht in de memorie van toelichting toe dat het niet rechtstreeks van toepassing is op fiscale handhaving of de handhaving van socialezekerheidswetgeving: de Belastingdienst behoudt zijn eigen verplichting om de arbeidsrelatie te onderzoeken.

De wet sluit daarnaast een opdrachtgever uit die een natuurlijk persoon is en niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf. Deze uitzondering betreft het nieuwe rechtsvermoeden en mag niet worden uitgelegd als een algemene uitzondering op het arbeidsrecht.

Het rechtsvermoeden op basis van het uurtarief en de voorgestelde Zelfstandigenwet zijn afzonderlijke maatregelen.

Het rechtsvermoeden vindt zijn oorsprong in het wetsvoorstel VBAR: Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden. Nadat de regering de voorgestelde verduidelijking van de arbeidsstatus uit VBAR had geschrapt, behield zij de maatregel op basis van het uurtarief en ging zij afzonderlijk verder met de Zelfstandigenwet.

De Zelfstandigenwet is nog een voorstel dat door middel van toetsen op ondernemerschap en zelfstandigheid binnen een opdracht een veilige haven moet creëren. De consultatie sluit op 29 oktober 2026 en de regering streeft naar invoering in januari 2028. Opdrachtgevers moeten zich daarom voorbereiden op het rechtsvermoeden van december 2026, los van dat latere wetgevingstraject.

Opdrachtgevers moeten opdrachten met een uurtarief onder de €38-grens in kaart brengen en beoordelen of hun dossiers zelfstandig werken voldoende onderbouwen.

Ook opdrachten met een vaste prijs verdienen aandacht wanneer de effectieve vergoeding per uur onder de €38-grens kan liggen.

De praktische meerwaarde van Zooly is dat het platform aanvullende goedkeuring vereist wanneer het uurtarief onder de €38-grens ligt, voordat een opdracht kan worden geactiveerd. Bij overeenkomsten met een vaste prijs wordt geadviseerd de freelancer verplicht uren te laten registreren, zodat het platform de opdrachtgever tijdig kan waarschuwen wanneer de €38-grens wordt benaderd.