Nederland streeft naar nieuwe Zelfstandigenwet in 2028
Nederland streeft naar invoering van de nieuwe Zelfstandigenwet op 1 januari 2028. De wet moet freelancers en opdrachtgevers vooraf meer zekerheid bieden over de kwalificatie van zelfstandig werk. Minister Thierry Aartsen wil met het kader een veilige haven creëren. De bestaande kwalificatieregels en rechtspraak, waaronder de Deliveroo- en Uber-arresten, blijven echter onverminderd relevant zolang het voorstel de parlementaire behandeling nog moet doorlopen.
Hoe de Zelfstandigenwet de nadruk verschuift van beoordeling achteraf naar zekerheid vooraf
Het voorstel moet een probleem aanpakken dat het Nederlandse freelancewerk al jaren bezighoudt. Sinds de handhaving op schijnzelfstandigheid is hervat, zijn veel opdrachtgevers voorzichtiger geworden met het inhuren van freelancers. Dat komt mede doordat de kwalificatie nog steeds sterk afhankelijk is van de feiten van iedere afzonderlijke arbeidsrelatie.
Eerdere versies van de Zelfstandigenwet stelden voor zowel naar de freelancer als ondernemer te kijken als naar de manier waarop de specifieke opdracht wordt georganiseerd. Daarbij ging het onder meer om de vraag of de freelancer voor eigen risico werkt, zelfstandig op de markt opereert, vrij is om te bepalen hoe en wanneer het werk wordt uitgevoerd en daadwerkelijk vrij is van hiërarchische aansturing.
De definitieve criteria worden nog uitgewerkt. Aartsen heeft aangegeven dat de regering samenwerkt met arbeidsrechtdeskundigen, ondernemersorganisaties, organisaties voor freelancers en handhavende instanties om het kader zowel juridisch houdbaar als praktisch uitvoerbaar te maken.
Waarom de Deliveroo- en Uber-arresten binnen het nieuwe kader relevant blijven
Het is niet de verwachting dat de nieuwe wet het belang van recente rechtspraak van de ene op de andere dag wegneemt. De huidige beoordeling van arbeidsrelaties is al aangepast naar aanleiding van uitspraken zoals Deliveroo en Uber. Daarbij is onder meer erkend dat de bredere ondernemersactiviteiten van een freelancer relevant kunnen zijn bij het bepalen van diens juridische status.
Dit is van groot belang, omdat de voorgestelde wet juist het probleem probeert op te lossen waarmee bedrijven momenteel worden geconfronteerd: de kwalificatie wordt vaak pas duidelijk nadat alle omstandigheden in onderlinge samenhang zijn onderzocht. De ambitie is om een groter deel van die beoordeling mogelijk te maken voordat een geschil, fiscale correctie of arbeidsrechtelijke aanspraak ontstaat.
Tegelijkertijd benadrukt de regering dat het nieuwe kader de bestaande werknemersbescherming niet zal verzwakken. Aartsen heeft aan de Tweede Kamer toegelicht dat het doel is meer zekerheid te bieden voor echte zelfstandigheid, zonder werknemersrechten te beperken of de handhaving op schijnzelfstandigheid te verzwakken.
Tijdpad en parlementaire stappen voor de Zelfstandigenwet in 2028
Opdrachtgevers die freelancers inhuren, moeten 2028 voorlopig niet beschouwen als een definitieve oplossing waarvan de inwerkingtreding al vaststaat. De wetgeving moet nog worden afgerond, door de Raad van State worden beoordeeld en door beide Kamers van het parlement worden aangenomen.
Tot die tijd blijven de bestaande kwalificatieregels en handhavingskaders onverminderd relevant. De regering heeft ook de huidige beoordelingsrichtlijnen aangepast aan recente rechtspraak, terwijl de nieuwe wetgeving wordt voorbereid.
Praktische aandachtspunten voor opdrachtgevers die Nederlandse freelancers inhuren
De criteria staan nog niet vast: de Zelfstandigenwet moet vooraf zekerheid bieden, maar de definitieve voorwaarden worden nog verder uitgewerkt.
2028 is een streefdatum, geen garantie: 1 januari 2028 is de beoogde ingangsdatum van de regering, onder voorbehoud van parlementaire goedkeuring.
De bestaande regels blijven volledig gelden: in de tussentijd zijn de huidige regels van toepassing. Organisaties moeten de feitelijke arbeidsrelaties blijven beoordelen en kunnen niet op de nieuwe wet wachten.
De benadering met twee toetsen blijft essentieel: de ontwikkeling richt zich op een beoordeling op twee niveaus: de positie van de freelancer als ondernemer en de feitelijke uitvoering van de afzonderlijke opdracht.
De handhaving gaat door: de handhaving op schijnzelfstandigheid wordt niet losgelaten. De regering wil kwetsbare werkenden beschermen en tegelijkertijd ruimte behouden voor echte ondernemers.
Voor opdrachtgevers die freelancers inhuren, is de kernboodschap duidelijk: wacht niet tot 2028. De nieuwe wet kan de grenzen uiteindelijk verduidelijken, maar de juridische verantwoordelijkheid om freelancerelaties correct te beoordelen bestaat vandaag al.
Bronnen
https://www.internetconsultatie.nl/zelfstandigenwet/b1
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20252026-63-32.html
Disclaimer
De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld voor algemene informatie en educatieve doeleinden en vormt geen juridisch, fiscaal of arbeidsrechtelijk advies. Arbeidsrechtelijke regelgeving en regels over de kwalificatie van arbeidsrelaties, zoals de Nederlandse Wet DBA en EU-richtlijnen, zijn zeer complex, afhankelijk van de specifieke feiten en onderhevig aan frequente wijzigingen en veranderend uitvoeringsbeleid. Het lezen van deze inhoud doet geen advocaat-cliëntrelatie of adviesrelatie met Zooly ontstaan.
Voordat u beslissingen neemt over de inzet van opdrachtnemers, nalevingskaders of beleid voor de kwalificatie van arbeidsrelaties, dient u altijd een gekwalificeerde lokale arbeidsrechtjurist of belastingadviseur te raadplegen. Zooly aanvaardt geen aansprakelijkheid voor handelingen of beslissingen die worden genomen op basis van de informatie op onze website.
Redactionele toelichting & AI-verklaring
Overeenkomstig artikel 50 van de Europese AI-verordening maken wij bekend dat hulpmiddelen op basis van kunstmatige intelligentie (AI) zijn gebruikt ter ondersteuning van het samenstellen, juridisch toetsen en opstellen van deze inhoud. Om volledige juridische nauwkeurigheid en een juiste context bij nalevingsonderwerpen te waarborgen, is de definitieve tekst vóór publicatie echter volledig door mensen redactioneel beoordeeld en grondig handmatig geverifieerd door het compliance-team van Zooly.
Meer Nieuws
Bekijk al het nieuws →Een intermediair hield 3,5% in op de vergoeding van een freelancer voor het regelen van een opdracht. Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde dat die vergoeding in strijd was met de Waadi. De uitspraak laat zien waar intermediairs en marktplaatsbeheerders op moeten letten. Waarvoor betaalt de freelancer en hoe verloopt de opdracht in de praktijk?
Wie zich voorbereidt op 2027, begint met de vraag hoe de huidige samenwerking met freelancers in de praktijk verloopt. Dit artikel laat opdrachtgevers zien wat ze kunnen controleren, welke vragen nader onderzoek vragen en wat ze moeten ophelderen voordat ze een opdracht goedkeuren of verlengen. Het budget is goedgekeurd, de freelancer is beschikbaar en de overeenkomst van vorig jaar ligt klaar om opnieuw te gebruiken. Stel vóór het tekenen nog één vraag: past de voorgestelde samenwerking nog bij een freelanceopdracht? Leg de overeenkomst naast de manier waarop het werk straks wordt uitgevoerd. Zijn de werkzaamheden veranderd? Wie stuurt het werk aan? Is er een intermediair betrokken, en waarvoor is die verantwoordelijk? Met de onderstaande vragen kun je bepalen welke afspraken je vóór het tekenen nader moet bekijken.
Een FMS-operator combineert bemiddeling van freelancers met het administreren van opdrachten via een Freelance Management System. In dit model sluiten opdrachtgever en freelancer rechtstreeks de overeenkomst voor het werk. De operator ondersteunt de samenwerking zonder zelf opdrachtnemer voor de uitvoering te worden. Een opdrachtgever zoekt een onafhankelijke ingenieur. Een onderneming introduceert een geschikte professional, helpt de documenten te verzamelen en ondersteunt de overeenkomst en facturatie. De ingenieur levert de diensten rechtstreeks aan de opdrachtgever. De onderneming blijft tijdens de opdracht betrokken, maar heeft de ingenieur niet in dienst genomen en heeft de uitvoering van het ingenieurswerk niet op zich genomen. Hoe omschrijft u die rol? FMS-operator biedt daarvoor een bruikbare naam. In dit artikel bedoelen we daarmee een onderneming die met een Freelance Management System opdrachtgevers en freelancers samenbrengt en hun rechtstreekse samenwerking administreert. Het model bouwt voort op bemiddeling: de rol die Zooly ook als brokerrol heeft omschreven. De term beschrijft een bedrijfsmodel. Het is geen nieuwe wettelijke status.
‘Rijd het gat dicht vóór de klim.’ Stel je voor dat je dat in je oortje hoort, met een ploeggenoot in je wiel. De ploegleider ziet dat er vooraan wordt versneld en je hebt maar een paar seconden om te reageren. Je weet meteen wat de ploeg op dat moment van je nodig heeft. Om de arbeidsrelatie van de renner te begrijpen, helpt het om ook te kijken naar wat er na de finish gebeurt. In de WorldTour voor mannen mogen ploegen zelfstandige renners contracteren als het toepasselijke recht dat toestaat. De UCI stelt daarbij voorwaarden aan de vergoeding en verzekeringen. Wie bepaalt het trainingsschema tussen de wedstrijden door? Kan de renner onderhandelen over een extra verplichting? En wie draagt de kosten als een blessure hem van de fiets houdt? Samen laten die details zien hoeveel vrijheid de renner in de praktijk heeft en wie het financiële risico draagt.