Kan een freelancer een specifieke specialist zijn?
Published on:
Een opdrachtgever kan een freelancer selecteren vanwege specifieke expertise en persoonlijke uitvoering overeenkomen, zonder dat hierdoor automatisch een arbeidsovereenkomst ontstaat. Dit artikel bespreekt artikel 7:404 BW, vervanging en goedkeurings- en kwalificatiechecks. De juridische betekenis daarvan hangt af van de afspraken en de feitelijke uitvoering. Persoonlijke uitvoering en vervanging moeten steeds worden beoordeeld in samenhang met gezag, organisatorische inbedding, commercieel risico en ondernemerschap.
1. Wanneer kan een opdracht persoonlijke uitvoering vereisen?
Op grond van artikel 7:404 BW geldt: als een opdracht is verstrekt met het oog op een bepaald persoon — vanwege diens professionele hoedanigheden — is die persoon verplicht het werk persoonlijk uit te voeren, tenzij de opdracht anders bepaalt. Een opdrachtgever kan dus een specialist selecteren vanwege diens expertise zonder dat die selectie op zichzelf een dienstverband oplevert. De verplichting tot persoonlijke uitvoering moet worden gelezen naast de rest van de overeenkomst: welke dienst wordt beloofd, of anderen mogen assisteren, en wie verantwoordelijk blijft voor de uitvoering.
Explanation
Een opdrachtgever kan juist met een bepaalde freelancer willen samenwerken vanwege diens kennis, ervaring of reputatie. Een afspraak dat deze persoon het werk uitvoert, sluit zelfstandigheid niet automatisch uit. Partijen moeten duidelijk vastleggen of assistentie of vervanging mogelijk is, onder welke voorwaarden dat mag en wie verantwoordelijk blijft voor de dienstverlening.
2. Persoonlijke uitvoering is één factor, geen categorische regel
De Deliveroo-criteria noemen “of er een verplichting bestaat om het werk persoonlijk uit te voeren” als een van de relevante factoren. Een aanbieder als expert aanduiden neutraliseert niet het gezag van de opdrachtgever, de inbedding in de organisatie of het beperkte commerciële risico. De algehele beoordeling op grond van artikel 7:610 BW en Deliveroo blijft noodzakelijk. De regel voor freelance opdrachten en de indicator voor werknemerschap zien op verwante maar verschillende vragen; geen van beide mag worden omgevormd tot de regel dat elke freelancer vervangbaar moet zijn of dat elke persoonlijke verbintenis een dienstverband oplevert.
Explanation
Een freelancer hoeft niet altijd vrij vervangbaar te zijn. Omgekeerd bewijst een vervangingsclausule niet dat iemand zelfstandig werkt. De beoordeling gaat over de volledige samenwerking: wie organiseert het werk, welke vrijheid bestaat in de praktijk en welke ondernemersrisico’s worden gedragen? De aanduiding “specialist” verandert deze beoordeling niet.
3. Goedkeurings- en kwalificatiechecks: doel en effect
Goedkeuring van een vervanger kan dienen ter vaststelling van identiteit, bekwaamheid, toegang of beroepsregistratie. Het juridische gewicht hangt af van de reikwijdte en werking:
Objectieve kwalificatiechecks (bijvoorbeeld een certificeringsvereiste in de zorg) verschillen van een opdrachtgever die onbeperkte discretie behoudt over wie het werk uitvoert.
Een constructie kan de zelfstandigheid behouden wanneer de freelancer gekwalificeerde vervangers aandraagt en verantwoordelijk blijft voor de oplevering.
Het gewicht verandert wanneer de opdrachtgever elke vervanger zelf selecteert, eisen stelt die geen verband houden met de dienst, of vervanging feitelijk onmogelijk maakt.
Sectorale verplichtingen moeten worden onderscheiden van de kwalificatie van de arbeidsrelatie: naleving van een beroepsvereiste bewijst geen dienstverband en garandeert geen zelfstandigheid.
Explanation
Een opdrachtgever kan willen controleren of een vervanger bevoegd en geschikt is om de afgesproken werkzaamheden uit te voeren. Zo’n controle heeft een ander doel dan het dagelijks aansturen van de professional. Van belang is welke voorwaarden worden gesteld, waarom die nodig zijn en of vervanging werkelijk mogelijk blijft. Een vervangingsregeling die alleen op papier bestaat, geeft geen zekerheid over zelfstandigheid.
4. De regelgevende context: handhaving en de Zelfstandigenwet
Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer op schijnzelfstandigheid onder de Wet DBA, met in 2025 een “zachte landing” (correcties mogelijk, maar geen boetes voor partijen die aantoonbaar stappen naar naleving zetten). De Wet VBAR is aanzienlijk ingeperkt: het “verduidelijkingskader” is in maart 2026 geschrapt, terwijl het rechtsvermoeden bij een laag uurtarief behouden bleef en per 31 december 2026 in werking treedt (onder € 38 per uur, peildatum 1 januari 2026).
De Zelfstandigenwet, momenteel in internetconsultatie met een beoogde inwerkingtreding in januari 2028, is bedoeld als “safe harbour” voor freelancers die zowel een zelfstandigentoets als een werkrelatietoets doorstaan. De werkrelatietoets vereist onder meer dat de freelancer vrij is om te bepalen hoe het werk wordt uitgevoerd en financieel risico draagt. Vervanging is in het huidige wetsvoorstel geen expliciet wettelijk criterium. Tot de Zelfstandigenwet van kracht wordt, moeten constructies rond persoonlijke uitvoering en goedkeuring blijven worden beoordeeld op grond van artikel 7:610 BW, artikel 7:404 BW en de rechtspraak in Deliveroo en Uber.
Explanation
Opdrachtgevers moeten hun huidige samenwerking beoordelen volgens de regels die nu gelden. Een aangekondigde wetswijziging biedt nog geen bescherming. De voorgestelde Zelfstandigenwet bevat geen afzonderlijke eis van vrije vervanging. Daaruit volgt echter niet dat persoonlijke uitvoering of goedkeuringsvoorwaarden onder het huidige recht geen betekenis hebben.
5. FAQ
Mag een opdrachtgever op grond van Nederlands recht een specifieke specialist vereisen?
Ja. Artikel 7:404 BW maakt het mogelijk een opdracht met het oog op een bepaald persoon te verstrekken, waardoor een verplichting tot persoonlijke uitvoering ontstaat tenzij de overeenkomst anders bepaalt. Dat levert op zichzelf geen dienstverband op.
Maakt een kwalificatiecheck van een freelancer een werknemer?
Nee. Een objectieve kwalificatie- of registratievereiste dient een ander doel dan gezag. Het effect hangt ervan af of de opdrachtgever onbeperkte discretie behoudt over wie het werk uitvoert.
Wat is de Zelfstandigenwet?
Een wetsvoorstel (beoogd 2028) dat een “safe harbour” creëert voor freelancers die een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets doorstaan. Vervanging is in het huidige voorstel geen expliciet wettelijk criterium.
Explanation
Een opdrachtgever kan een bepaalde specialist selecteren en relevante kwalificaties controleren. Deze omstandigheden bepalen op zichzelf niet of sprake is van zelfstandigheid. De contractuele afspraken, hun praktische betekenis en de overige kenmerken van de samenwerking moeten gezamenlijk worden beoordeeld. De Zelfstandigenwet is op 23 oktober 2026 nog een voorstel.
Disclaimer
The information provided in this article is for general informational and educational purposes only and does not constitute legal, tax, or employment advice. Labor and classification regulations (such as the Dutch Wet DBA and EU directives) are highly complex, fact-specific, and subject to frequent changes and changing administrative policies. Reading this content does not create an attorney-client or advisory relationship with Zooly. Before making any decisions regarding contractor engagement, compliance frameworks, or classification policies, you should always consult a qualified local employment lawyer or tax professional. Zooly accepts no liability for any actions taken or decisions made based on the information provided on our website.
Editorial Note & AI Disclosure
In compliance with Article 50 of the EU AI Act, we disclose that artificial intelligence (AI) tools were utilized to assist in compiling, legal screening, and drafting this content. However, to ensure absolute legal precision and contextual accuracy regarding compliance topics, the final text has undergone full human editorial review and rigorous manual verification by the Zooly compliance team before publication.
Related knowledge
View all knowledgeWhy does price negotiation matter when assessing freelance status?
A freelancer’s ability to propose a price and agree commercial terms can support evidence of entrepreneurship. It does not prove independent status by itself. Dutch courts consider both how remuneration is determined and its level, together with the wider working relationship. This Knowledge Item explains the relevant cases, the distinction between negotiation and accepting an offer, forthcoming legislation and how to preserve a useful record from a freelancer profile and client request through to the service agreement.
When is an all-in price useful for a freelance assignment?
An all-in price can make an assignment easier to budget and reduce disputes about routine expenses. Its legal significance depends on what the price includes and who actually carries the commercial risks. An all-in hourly rate is different from a fixed project price. Neither guarantees freelance status, and separately invoiced costs do not automatically indicate employment. This Knowledge Item explains the relevant law, a recent court example, VAT treatment and the agreements clients and freelancers should record.
When does organisational embedding point to employment?
Organisational embedding, or inbedding, concerns how the work and the person performing it fit into the client’s organisation and business operations. It is a relevant circumstance under current Dutch employment law, but does not decide classification on its own. Collaboration, access to systems and project coordination must be assessed alongside authority, commercial risk and entrepreneurship. This Knowledge Item explains the relevant cases, everyday working arrangements, the proposed Zelfstandigenwet and the evidence clients and freelancers should retain.
When do a freelancer’s tools and subscriptions support independent status?
Buying, leasing or subscribing to business resources can support evidence of entrepreneurship, but ownership alone does not establish freelance status. The relevance depends on the work, the commercial decisions and risks involved, and the relationship as a whole. Client equipment may be appropriate for security, safety or technical reasons. This Knowledge Item explains the relevant cases, the proposed Zelfstandigenwet and how evidence, broker checks and client-facing indicators can be recorded without presenting them as legal certification.